Etiket arşivi: Albert Camus

Miss Violence; Görmemeye ant içtiğimiz gerçek pedofili ve hiç bitmeyen bahaneler.

 

“11 yaşında başlıyor, değil mi?”

 

Bir insanın yaşama bağlanışında dünyanın tüm düşkünlüklerinden daha güçlü bir şey vardır.” diyor Camus, Sisifos Söyleni‘nde ve devam ediyor “Bedenin yargısı, aklın yargısından hiç de aşağı değildir, beden de yok oluş karşısında geriler.”
Öyleyse bir soru soralım ve bunun üzerinden tartışalım. 11 yaşındaki bir kız çocuğunun, doğum gününde, çocukluk dönemi hatta tüm hayatımız boyunca en neşeli olduğumuz seramonilerden biri sırasında intihar etmesinin sebebi ne olabilir? Bir insan kendini öldürme sınırına nasıl gelebilir. İnsan kendini yaşam yaşanmaya değmediği için öldürür, evet ama 11 yaşındaki bir çocuğun bu ayırda varması ya da bu yolu seçmesi için ne yaşaması gerekir?
Miss Violence bir buçuk saat boyunca midenizi bulandırarak bu sorunun cevabını arıyor. 11 yaşındaki bir kız çocuğunun ölümünün ardındaki hayat gerçeğini. Her birimizin her gün karşılaşıp hasır altı ettiğimiz şu meşhur ayrıntıyı.

Filmin anahtarı sayılabilecek baba karakterinin evdeki kadınları sıkı bir şekilde kontrol altında tuttuğunu izliyoruz. Bir süre aile ilişkileri tam olarak anlaşılamıyor, karakterler sessiz, film için bile sessiz diyebiliriz fakat bizi rahatsız eden, derimizin kaşınmasını sağlayan bir şey var. Kulağımızın dibinde vızıldayan, tenimizin üstünde küçük ayaklarıyla gezinen… Ürperten. Kavramaktan kaçındığımız gerçek orada, gözümüzün önünde. Dikkatimizi ekrandan alıp, televizyon ya da herhangi bir gazeteye çevirsek bile göreceğiz onu. Ellerindeki kanı bile yıkamadı henüz.
6 yaşındaki bir çocuğun beyazını kirletti birkaç gün önce.
Yine kaçacağız ama değil mi? Böyle yapmaya programlandık çünkü, kaçacak ve her gün gözümüzün önünde gerçekleşen vahşete sessiz kalacağız. Ne eğitim sisteminde, ne de aile yaşamında önlemler alacağız. Çünkü özünde aynı bencil doğadan geliyoruz. Hobbes’un dediği gibi özlerimize bırakıldığımızda hepimiz vahşiyiz ve sadece kendimizi düşünüyoruz. Savaştan nasıl çıkacağımızı, nasıl daha az yara alacağımızı. Toplum yaşamında aykırı gözükmemek ya da ayıplanmamak için birkaç sosyal medya paylaşımı, sonra “Bu akşam hangi dizi vardı?” Aramızdan bir kişi bile gerçeği kabullenip onunla savaşmak adına bir şey yapmayacak. Çocuklar yine ayak altından çekilmeleri için sokağa ya da bilgisayar başına yollanacak- Hangisi daha tehlikeli, inanın bu sorunun cevabı zor. Çok zor.- ya da sokakta gördüğümüz bir istismara “Anne-babası var.” “Suçlu ben olurum şimdi” “Aman üstüme kalmasın” korkusuyla müdahale etmeyeceğiz.
Merhaba okuyan, belki farkında değilsindir diye belirtmek istedim. Bunları “çocuk istismarının normal sayıldığı” bir ülkeden yazıyorum. Ekranının başında devlet kötülemeye başladın mı? Güzel fakat sana söyleyeceğim birkaç şey daha var, lütfen okumaya devam et.
Bir süredir siyah camda gündüz kuşağı programlarını izliyorum.Aşağılama dolu homurtularını duyar gibiyim, haklısın fakat benim televizyon esaretimin üstünde durmadan önce başka bir konu hakkında konuşalım.
İnsanlar, televizyonda kayıp insanları bulan ve ya cinayetlerin arkasındaki sebepleri sorgulayan, belki de sorguluyormuş gibi yapan kişilerin yayınlarını arayıp çocuklarının sokakta oynarken kaybolduğunu söylüyorlar.

Kaç yaşındasın bilmiyorum, ben sokakta oynama dönemlerinin son evresine denk geldim denebilir. Sokak kültürünün olduğu bir yerde büyümedim o ayrı fakat hatırlıyorum, büyük büyük teyzemin mahallesine gittiğimde oradaki bir beyden rahatsız olurdum. Bana hiç yaklaşamadı  zira annem, eleştirenler ve beni rahat bırakması gerektiğini söyleyenler olmasına rağmen sürekli etrafımdaydı. Bakkala bile tek başıma gitmişliğim yok, yaşadığım şehrin ara sokaklarını bilmem ve daha nice eksiklik. Dediğim gibi ben sokakların görece güvenli sayılabileceği, mahalle kültürünün can çekiştiği dönemlerde doğdum ve açıkça söyleyebiliyorum ki o zaman bile yeterince güvenli değildi. Şimdi ise…Eh, eğer Yeşilçam hortlarsa kötü yol metaforu için çok uğraşmalarına gerek kalmayacak, karakter ekmek almak için sokağa çıksa ve yanlış insanlarla karşılaşsa yeter ki bu da %75 gibi yüksek bir ihtimal.
İnternet çağındayız ve eminim sen de çok iyi biliyorsun ki interneti düzgün kullanabilen insanlar değiliz. Bu bloga bile cinsellikle alakalı aramalarla gelenler var, öyle düşün. Bitmek, tükenmeyen bilmeyen bir çöplük burası ve sapkınlık yüzyıllardan bu yana hasır altı ettiğimiz bir gerçek.
Bir önceki yazımda Camus’den alıntı yapmış ve kendimizi bile doğru dürüst tanımadan başkalarını tanıyabildiğimizi düşünmemizle alakalı çiziktirmiştim. Yeni bir pencereden bakalım ve arama anahtarı olarak “X iyi adamdır/kadındır, yapmaz öyle şey” yazalım.

Yazdık mı?

Güzel.

 
Miss Violence’den bahsederken yabancı olduğumuz bir konu değil, diye başlıyorum konuşmaya. Bizler en basit örnekle “Kızı bakire mi diye kontrol ederken onu hamile bırakan, üstüne üstlük kızının doğurmasını sağlayıp doğurduğu çocuğu taşla ezebilen” insanları okuduk. Bebeklerin midesinden çıkan spermlere, “Babamın sütü çok acı” cümlelerine alışığız.
Evet, doğru kelime bu alışığız. Uyuşmuşluk hali gibi bir şey. Hiçbir şey yapmıyoruz zira alışkanlık böyle bir şey, bir odaya girersiniz içerideki koku sizi öldürecek gibi gelir ama sonra alışırsınız. Filmin sonu.
Başlarken sorduğumuz soruya geri dönelim, 11 yaşındaki bir kız çocuğu neden intihar eder? Onu yaşamaya kandıracak umut da mı yoktur? Eğer tehdit evin içindeyse, hayır ne yazık ki yok ve araştırmalar bize çoğunlukla şunu söylüyor; Söz konusu çocuk istismarıysa tehdit çoğunlukla çok yakında, belki evin, belki ailenin içinde. Burnumuzun dibinde heyecanlı nefesler alıp veriyor ve biz görmezden geliyoruz. Zira kültür bunu dayatıyor, yanılma ve ötekileştirilme ihtimali ödümüzü patlatıyor. Bizler küçük hayatlar için savaşmak yerine onların rahatsızlıklarını şımarıklığa veriyoruz. Bazen abartıp rıza bile arıyoruz ki çoğu zamanda buluyoruz zaten, eh arayan neler bulmaz.

Cevaplayalım mı? Eğer tehdit evinizin içindeyse, kendinizi kurtartıp kaçtığınızda toplum sizi suçla bulabilecekse ya da size kötülük yapanlar adalet adı verilen sistem tarafından adeta takdir edileceklerse. Ne yazık ki  umut yoktur. Yüzüklerin Efendisi’nde söylendiği gibi anlatılmalı belki de “Arayın onları ama bir şey ummayın. Umut bu topraklardan gitti.”
Miss Violence hakkında ayrıntı vermek istemiyorum. Bu yazı daha çok “Ben buradayım, aptalca da olsa hala umut edebiliyorum, bir gün sizleri korumayı öğrenebileceğiz” çığlığı.
Bir gün “10 yaşındayım ve boşanmak istiyorum” kitabında – ki kitap bir tür hayat hikayesidir- küçük Nojoud’a yardım eden insanlar bizim ülkemizde de çoğalacaklar inancı.

Bir gün insan hayatının değerini anlayacağız.

Bu da benim yaşamdan vazgeçmeme bahanem.
Umudum.

Reklamlar

Aşk – Hayal Kırıklığı bağında Beklenti Üzerine |AG – Shadow Moon & Laura Moon

“Sana söylemediler mi?” Sesi sakin ve duygusuzdu. “Karın, kocamın aleti ağzındayken öldü Gölge.”
Neil Gaiman’ın Amerikan Tanrıları isimli kitabında Shadow Moon, Türkçe karşılığıyla Gölge karısının onu aldattığını böyle öğreniyordu. Onun için girdiği cezaevinden çıktıktan, ölüm haberiyle sarsılıp, ölümüne kendince binlerce senaryo yarattıktan hemen sonra. Delirmenin eşiğindeyken, onu sarhoş arkadaşının arabasında dehşet içinde bağırırken hayal edip, aklında masumluğu tastikledikten hemen sonra. Tam olarak böyle yaparız değil mi? Sevdiğimiz, önemsediğimiz birinin bizim doğrularımıza uymayacak bir şey yapabileceği fikri aklımızın ucundan bile geçmez.  Zira biz doğru düzgün karakterlere sahip olmasak bile sevdiklerimiz daima mükemmeldir, öyle olmak zorundalardır.
Belki klişelerin en eskisi ve en gerçeği ama ortada şöyle bir durum var. Dünya acımasız bir yer ve bizler acıyla baş etmeyi değişik yollardan öğreniyoruz. Bir kere de değil üstelik, binlerce kez. Tam anlamıyla öğrenene dek kırıyor bizi. Eğer becerebilirsek acıları kabullenip onlarla yaşamaya başlıyoruz, kabullenemiyorsak önümüze iki seçenek çıkıyor. Yok saymak/ Kaçmak ya da intihar. Camus bunun üzerine uzun uzun konuşmuş fakat ben konuyla alakası olan kısmı almak istiyorum. İnsanlara kendimizce değerler atfedip, sonra işler istediğimiz gibi gitmediğinde yerlere kapanmamızla ilgili olan kısım. Kendimizi doğru dürüst bilmiyorken, başkalarını çok iyi bildiğimizle ilgili olan kısmı da diyebiliriz, siz nasıl isterseniz.

” Öyle ya, kim ve ne hakkında “Bunu biliyorum!” diyebilirim ki? İçimdeki bu yüreği duyabiliyorum, var olduğu yargısına varıyorum. Bu dünyaya dokunabiliyorum, onun da var olduğu yargısına varıyorum. Tüm bilgim burada duruyor, gerisi kurmaca. Çünkü varlığından kuşku duymadığım bu “ben”i kavramaya çalıştım mı, onu tanımlamaya, özetlemeye çalıştım mı parmaklarım arasından akıp giden bir su oluveriyor. Bürünebildiği tüm yüzleri bir bir çizebilirim, ona verilmiş olan her şeyi, bu eğitimi, bu kökeni, bu ateşliliği ya da bu susmaları, bu büyüklüğü ya da düşüklüğü de bir bir çizebilirim. Ama bu yüzlerin toplamı yapılmaz. Benim olan bu yürek bile hep tanımlanamaz kalacak benim için. Varoluşum konusunda vardığım bu kesinlikle, bu güven vermeye çalıştığım öz arasındaki çukur hiçbir zaman dolmayacak. Kendi kendime yabancı kalacağım hep.”*

Değer atfetme hakkında binlerce cümle kurulabilir, biz duygusal ilişkiler açısından bakalım. Hayatımızı böyle yaşamıyor muyuz? Daha kendimizi bile tanımıyorken başkalarını çok iyi tanıdığımızı iddia ediyoruz. Biri hayatımıza giriyor ve biz, onu tabiri caizse sıfırlıyoruz, begendiğimiz bedenlere, hayalimizdeki ruhları koyup; aşk sanıyoruz belki de.* Gördüğümüz, sevdiğimiz, dokunduğumuz şeyin gerçekliğinin bizim zihnimizdeki haliyle bir alakası yok. Hayal kırıklığı buradan doğuyor. “Asla yapmaz, kesinlikle söylemez, herkesten beklerim ama ondan asla” cümleleri ve “Sadece beni” umudundan.

Kendimizi gerçekliğin içinde yaşıyor sanıyorken, bir tiyatro perdesinin önünde buluyoruz. Rolümüzü, kendimiz için özenle ölçüp biçtiğimiz hayatları tüketiyoruz. Gerçekliğe döndüğümüzdeyse hayat en acımasız haliyle bizi bekliyor oluyor, gerçeklerin zihnimizdekilerle benzerliği bile yok. Hata yapmayacağından en emin olduğumuz bile hata yapabilir, sana özel sandığın aşk daha önce tüketilmiş  olabilir. Hiçbir cümlenin sırf senin için söylenmediği gerçeğini selamlayabilirsin. .Eros’un oku o anda, içine çektiğin o sert nefesle daha derine girer.  Daha derin bir yara açılır insanın içinde, her şey geçer de insan bir tek kırıldığı yeri hatırlar.

Kimbilir belki hatırlanmaktır aşkın tek umursadığı, kim tarafından olduğu bile önemli değil. Birinin onu hatırlaması ve acıyı çekmesi. Belki de aşk dediğimiz şey bu kadar bencildir ya da biz baştan beri yanılmışızdır. Yaşadığımız şeyi aşk sanmış, üstüne şiirler yazmışızdır. Aşkın deper atfetmekle hiçbir ilgisi olmayabilir, gerçek aşk olduğu gibi sevmek olabilir. Kim bilebilir?

Shadow ve Laura, Laura öldükten ve çeşitli olaylar yüzünden yeniden dirildikten sonra ilk kez biz otel odasında karşılaşıyorlar. Nedense dizinin onca güzel sahnesi içinde hatrımda kalan en net sahnelerden biri bu. Shadow’un, Laura’ya bakışı. O bakışın içindeki hisler. Size de oldu mu? Birini sevdiniz ve o gitse hatta sizi kimsenin incitemeyeceği kadar incitse bile bir tarafınızın onu sonsuza kadar sevmeye devam edeceğini hissettiniz mi? Dünyanın en kötü insanı olsa da ya da kalbi bu dünyada kırılacak kadar güzel olsa da. Sebepsizce, sadece o olduğu için, belki güzel gülümsediği ya da yanında olmanız gereken yerde hissettiğiniz için.

Böyle severken en hassas yerinizden yaralandığınızı düşünün, o çok sevdiğinizin sevginizin kar beyaz örtüsüne kocaman bir leke bulaştırdığını. Örtüyü atar mısınız, birbirimizi kandırmayalım. Rafa kaldırsak hatta kırk kat kirlinin altına koysak bile o örtü orada kalır.

Ah, ne kötü şey. Güvenin kırılması, kalbin yaralanması ama inatla sevmeye devam etmesi. Belki de Camus’un anlatmaya çalıştığı tam olarak budur, acılara rağmen sapasağlam kalabilmek. Onları umursamamak, bize zarar vermesine izin vermemek. Kalbimiz tek başına bunu başarabiliyor olabilir mi? Mevzu bahis aşk olduğunda çoğu şey saçma değil midir zaten?
Shadow’un bakışında bunlar vardı. Ne olursa olsun kaldırıp atamadığı o örtü, dünya tersine dönse de bir yanının o kadını sevmeye devam edeceğinin bilinci. O bakışta her şeyden çok acı vardı. Yakın zamanda aklındaki mükemmelliğini kaybetmiş olan kadın tam karşısında dururken, kendiyle ve duygularıyla olan savaşı. Daha birkaç gün öncesinde onun telefonunda başka bir adamın – en yakın arkadaşının- penisinin fotoğrafını görmüş ve cinsel içerikli mesajlarını okumuşken, kırılan duygularını bile henüz halının altına süpürememişken. Ne garip çelişkidir değil mi? Birinden hem tiksinip, hem de ona delice aşık olmak. Aşk böyle bir şey olsa gerek, kırbacını size binlerce kez indiriyor ama siz ısrarla onun gözlerine bakmaya çalışıyorsunuz. Kanasanız bile. Acıyı kabullenmek, ona meydan okumak diyebilir miyiz buna?

Laura’ya gelirsek; O, eskiden ne hissettiğini tam olarak bilemediğini gösteriyor bizlere birkaç kez. “Seviyordum- seviyorum” gibi gel-gitleri biçok kez duysak da hiçbir zaman karakterden aşk hissini alamıyoruz. Dirilmiş ve artık aşık olduğunu söyleyen Laura’nın bambaşka bir derdi varmış gibi geliyor hep. Emin olamıyorsunuz, dünyayı bilememek gibi bir şey bu. Bir kez olsun “işte bu açık”** diyebileceğimiz hiçbir şey yok aşka dair. Laura’nın aşkı ise çok daha karmaşık, ne izleyici ne de kendi Shadow’un peşinden gitmesinin altında yatan gerçek sebebi ya da onun ruhundaki karmaşayı anlayamıyor gibi gözüküyor. Sahi nedir, reddedilişin insanı perçinlemesinin sebebi? Sevginin değeri geç anlamak mı yoksa bir tür hazımsızlık mı?

 

Aşk hiçbir zaman kartlarını açık oynamıyor. Bundandır Shadow tüm olanlara rağmen acı çekebiliyor, karısının eski yüzüğünü ona bırakabiliyor ve takmadığını gördüğünde hüzünlenebiliyor. Laura aldattığı ve aslında hiçbir zaman aşık olmadığı kocasına bir anda aşık olabiliyor ve biz bunları yadırgayamıyoruz zira hepimizin bildiği bir şey var. Söz konusu aşksa her şey mümkün.

Belki de en acısı budur, hiçbir şey bilmediğimizi görebilmemize rağmen hayal kurmaya ya da insanlara değer atfetmeye devam etmemiz. Gerçekliğin en büyük düşmanı, içimizdeki amansız romantik. Yel değirmenlerini devirmeyi aklına koymuş hayalperest.

 

 

*Yazıda A. Camus- Sisifos Söyleni ve Sheakespeare – Othello’dan alıntılar yapılmış.
Kierkegaard- Forforens Dagbog’dan faydalanılmıştır.